Fotograf w podróży

PORADNIK: Jak zrobić dobre zdjęcie krajobrazowe?

Jeżeli poznaliśmy zasady rządzące sposobem naświetlania zdjęć to należy zastanowić się nad tym co zrobić aby nasze krajobrazowe zdjęcie było nie tylko dobre pod względem technicznym ale aby stało się także ciekawe. Co to znaczy ciekawe zdjęcie? Myślę, że odpowiedź na to pytanie jest stosunkowo prosta. Jeżeli nasze zdjęcia podobają się w niewymuszony sposób jeszcze paru osobom (poza nami ich autorami i naszą często bezkrytyczną, bądź sterroryzowaną rodziną) to coś w tych zdjęciach jest.

Jeżeli nasze zdjęcia pobudzają innych do zatrzymania na nich uwagi to możliwe, że potrafiliśmy przekazać naszymi zdjęciami jakąś opowieść lub umieliśmy obrazem oddać nastrój chwili. Pokazywanie zdjęć innym osobom i pokorne wysłuchiwanie ich opinii to dobry sposób aby następne zdjęcia były jeszcze lepsze. W czasie rozmowy można się także przekonać czy udało się nam przekazać naszą opowieść w sposób odpowiedni i czy została ona zrozumiana.

ZAPRENUMERUJ BEZPŁATNY E-MAGAZYN FOTOGEA.com

Jaki zatem jest sposób na odszukanie ciekawego tematu? Przede wszystkim należy patrzeć, obserwować i przyglądać się wszystkiemu co nas otacza. Jeżeli zauważyliśmy ciekawy motyw to należy zastanowić się cóż szczególnego nas w owym obrazie poruszyło? Należy pamiętać, że w czasie fotografowania najczęściej tylko jakiś drobny fragment w widzianym przez nas obrazie jest istotny, to on nas pobudza i intryguje. Kluczem do sukcesu staje się więc zauważanie tych najważniejszych elementów a potem skupienie na nich swojego działania.

Prosta reguła kompozycji według „zasady mocnych punktów” oraz wprowadzenie na zdjęciu planów (przede wszystkim pierwszego) daje dobre rezultaty.

Prosta reguła kompozycji według „zasady mocnych punktów” oraz wprowadzenie na zdjęciu planów (przede wszystkim pierwszego) daje dobre rezultaty.

Uwaga na emocje!
W czasie robienia fotografii często jesteśmy w stanie szczególnych emocji, które w żaden sposób nie dają się potem odczytać ze zdjęcia, a jednak w olbrzymi sposób wpływają na fakt jego powstania. Emocje ograniczają także widzenie. Koncentrujemy się wyłącznie na tym co chcemy widzieć. Najczęściej na głównym motywie zdjęcia – jakby zapominając o innych elementach kadru. Większość błędów zauważa się często dopiero na odbitce: np. napisy na murach, niepotrzebne fragmenty zabudowy, krzaki, czyjaś rękę. Warto tuż przed naciśnięciem spustu migawki popatrzeć na wszystkie fragmenty kadru. Drugim nie mniej ważnym zadaniem fotografa jest przeniesienie widzianych emocji na zdjęcie. Najłatwiej zarejestrować jest radość. Uśmiech jest fotogeniczny i lubimy go zatrzymywać w kadrze. Gorzej już z emocjami mniej przyjaznymi. Jak przenieść owe emocje na zdjęcie? Wydaje się, że często jest to niemożliwe ponieważ nasze zdjęcie w efekcie będzie obrazem dwuwymiarowym pozbawionym przestrzeni, zapachu i pędu wiatru lub obecności naszych przyjaciół, dzięki którym robieniu zdjęcia towarzyszyła wspaniała atmosfera. Jednak to co na początku wydaje się trudne z biegiem czasu staje się proste – potrzeba tylko ćwiczeń.

Kolor czerwony (wraz z innymi ciepłymi np. żółtym i pomarańczowym) potęguje wyrazistość pierwszego planu.

Kolor czerwony (wraz z innymi ciepłymi np. żółtym i pomarańczowym) potęguje wyrazistość pierwszego planu.

Codzienne ćwiczenia
Robienie dobrych zdjęć pociąga za sobą konieczność zdobycia wielu umiejętności i nawyków. Potrzebna jest znajomość zasad ekspozycji, kompozycji ale i tak najważniejsza jest wyobraźnia fotografa. Oczywiście istnieją przypadki i zdarzenia, dzięki którym można zrobić jedno wspaniałe zdjęcie ale sztuką jest osiągnięcie… powtarzalności czyli takiego poziomu kiedy wszystkie zdjęcia stają się poprawne a kilka pośród nich jest naprawdę bardzo dobrych. Ansel Adams marzył o 12 bardzo dobrych zdjęciach w roku, fotografom analogowym uśmiech na twarzy wywoływał 1 dobry kadr na 36 klatkowej rolce filmu i jeden bardzo dobry na 10 rolkach. Powtarzalność osiąga się wyłącznie dzięki wiedzy i doświadczeniu…a talent z pewnością pomaga w szybkości osiągania dobrego poziomu.

Zwiększ swoje szanse na ciekawe zdjęcia pejzażowe fotografując w czasie tzw. złotej godziny.

Zwiększ swoje szanse na ciekawe zdjęcia pejzażowe fotografując w czasie tzw. złotej godziny.

Pomagaj wyobraźni
Wykonywaniu zdjęcia może towarzyszyć myślenie słowami opisującymi dane miejsce lub zdarzenie: najczęściej przymiotnikami i rzeczownikami. To one “dookreślą” nam najbardziej istotne cechy obrazu i pozwolą się skupić na wiodącym temacie. Jeżeli na coś patrzymy, opowiadajmy sobie w myślach o tym co w obrazie jest ważne i poszukujmy takiego miejsca, dzięki któremu uda nam się podkreślić jego istotne cechy. Spoglądajmy przez wizjer aparatu i oceniajmy wygląd obrazu. W fotografii krajobrazowej dobrym rozwiązaniem jest umieszczanie aparatu na statywie aby przyjrzeć się kadrowi ze spokojem, ocenić go i być może poszukać innego miejsca. .. lub użyć innych obiektywów.

„Im mniej tym lepiej” wypatrujmy takich ujęć, w których przy pomocy prostych metod uzyskamy ciekawy efekt.

„Im mniej tym lepiej” wypatrujmy takich ujęć, w których przy pomocy prostych metod uzyskamy ciekawy efekt.

Po prostu się nie spiesz!
Współczesny świat jest pełen pośpiechu ale na dobre zdjęcie trzeba poczekać. Może się okazać, że potrzebnych jest zaledwie parę kroków aby ujęcie było jeszcze lepsze ale być może potrzebne będzie zapamiętanie miejsca i powtórna wizyta o innej porze dnia lub roku. Te same miejsca wyglądają odmiennie nie tylko rano, w południe czy wieczorem ale nabierają także innego wyrazu kiedy widzimy je zimą lub wiosną. Drzewo bez liści może być bardziej interesujące dla naszego ujęcia niż to samo drzewo pokryte bujną letnią zielenią. Może się zdarzyć, że wiosenne rozlewisko odkryje wspaniały obraz rzecznej doliny natomiast latem jest ona z punktu widzenia fotografa nic nie warta.

W przypadku fotografowania pejzażu obiektywami szerokokątnymi zawsze należy szukać „mocnych” pierwszych planów.

W przypadku fotografowania pejzażu obiektywami szerokokątnymi zawsze należy szukać „mocnych” pierwszych planów.

To nie jest kwestia czasu
Często oglądając jakieś zdjęcie myślimy: “Miał szczęście! Był w dobrym miejscu o odpowiednim czasie!”. Wielokrotnie się mylimy, nie jest to wcale zbieg okoliczności. Najczęściej są to zdjęcia wyczekane, pomyślane i “wychodzone”. Fotografia krajobrazowa jest połączona z przywilejem przebywania na “świeżym powietrzu” i poznawaniem nowych miejsc. Błędne jest jednak myślenie, że żywiołowe pojawienie się w jakimś punkcie zaowocuje serią wspaniałych zdjęć. Wprawdzie możemy ulec chwilowej fascynacji i zrobić “na gorąco” nawet kilkadziesiąt fotografii ale najczęściej potem okazuje się, że są one niewiele warte. Jakże częsty to przypadek w czasie egzotycznych podróży!

ZAPRENUMERUJ BEZPŁATNY E-MAGAZYN FOTOGEA.com

Bądź dobrym zwiadowcą!
Dobre efekty osiąga się poznając wcześniej “teoretycznie” okolicę, w którą się wybieramy. Należy poczytać przewodniki, obejrzeć albumy, mapy lub strony Internetowe poświęcone celom naszych wypraw. Przydatnymi umiejętnościami są: znajomość topografii i sztuka “czytania” map i planów miast. Pozwolą one na bezpieczne poruszanie się w terenie (łatwo się zgubić nie tylko w nieznajomym miejscu) oraz na wybór ciekawego celu np. punktu widokowego, z którego prawdopodobnie będzie widać wspaniały wschód słońca. Nic nie zastąpi wizji lokalnej ale trudno jest się “błąkać” po olbrzymich nieraz obszarach szukając “czegoś ciekawego”. Lepiej skoncentrować się na wcześniej wybranych celach. W czasie wędrówek warto poprosić napotkanych mieszkańców o podpowiedź – z pewnością wiele wiedzą o ciekawym miejscu wartym odwiedzenia. Nie zapominajmy też o sprawdzeniu prognozy pogody. Podpowie ona czy zaplanowane przez nas ujęcia mają szansę być zrealizowane. Nie oznacza to jednak, że należy fotografować wyłącznie w czasie tzw. dobrej pogody rozumianej potocznie jako słoneczna i bezchmurna. Pogoda może być znaczącym elementem nadającym naszej fotografii niezwykłości. Jakże wspaniałe kadry zarejestrujemy, kiedy trafimy na pędzące fronty atmosferyczne przeganiające stada chmur lub zamglenia nadające zdjęciom niepowtarzalny klimat i scenerię. Wystarczy się tylko odpowiednio przygotować do zdjęć przy tzw. złej pogodzie.

W fotografii pejzażowej warto użyć filtra polaryzacyjnego dla podkreślenia efektu jasnych chmur na ciemnym niebieskim niebie.

W fotografii pejzażowej warto użyć filtra polaryzacyjnego dla podkreślenia efektu jasnych chmur na ciemnym niebieskim niebie.

Jak komponujemy kadr?
Kiedy już zdecydujemy się na wykonanie ujęcia warto wykorzystać od dawna znane metody takiego rozplanowania kadru aby jego najważniejsze elementy znalazły się w istotnych dla odbiorcy miejscach. Najprostszym ale dającym dobre efekty sposobem kompozycji jest tzw. zasada trójpodziału. Wskazuje ona na wykorzystanie podziału kadru na trzy równe pasy poziome i pionowe (czyli łącznie 9 równych pól kadru) za pomocą dwóch poziomych i dwóch pionowych prostych linii, a następnie umieszczenie motywu kluczowego wyłącznie w jednym z punktów przecięcia się owych linii. Ta sprawdzona zasada pozwala na wyeksponowanie głównego motywu oraz skupia na nim wzrok odbiorcy. Wielokrotnie wykorzystywana jest przez znakomitych fotografów ponieważ z reguły najprostsze metody dają w fotografii najlepsze efekty. W przypadku fotografii krajobrazowej poziome linie są także miejscem, w którym najlepiej umieścić jest horyzont. Generalnie unika się tzw. kompozycji centralnej w której główny motyw zdjęcia jest w centrum kadru. Ważną cechą dobrej kompozycji zdjęcia krajobrazowego jest wybór tzw. linii wiodących to znaczy takich elementów pejzażu, które w sposób naturalny poprowadzą wzrok odbiorcy do głównego motywu. Mogą nimi być np. linie pagórków, rzeka, droga. Powtarzające się w naturze rytmy są ciekawym tematem fotografii krajobrazowej. Np. bruzdy na polu lub grzbiety pagórków. Dobre efekty daje poszukiwanie i fotografowanie miejsc, w których owe rytmy się “łamią”. Odszukane a następnie wyeksponowane w tzw. mocnym punkcie dają z reguły ciekawe efekty.

Diagram tzw. trójpodziału kadru "mocnymi liniami" oraz wyznaczenie "mocnych punktów".

Diagram tzw. trójpodziału kadru „mocnymi liniami” oraz wyznaczenie „mocnych punktów”.

Warto mieć główny motyw
Główny motyw zdjęcia powinien być na tyle widoczny aby osoby oglądające nie miały problemów z jego odszukaniem. Jeżeli możesz staraj się być jak najbliżej motywu, który fotografujesz. Podejdź do niego lub zastosuj inny obiektyw, odrzuć z obrazu te elementy, które mogą rozpraszać uwagę odbiorcy. Zdecydowanie lepiej jest mieć na fotografii jeden zasadniczy motyw niż kilka konkurujących ze sobą tematów. Im mniej tym lepiej od lat wołają nauczyciele fotografii! Wprowadź tą zasadę w swój kadr.

Dobre światło i pierwszy plan pomogą w zrobieniu dobrego zdjęcia krajobrazowego

Dobre światło i pierwszy plan pomogą w zrobieniu dobrego zdjęcia krajobrazowego

Pamiętaj o pierwszym planie
Istotnym problemem w fotografii krajobrazowej u osób początkujących jest brak motywu na pierwszym planie. Takie fotografie są płaskie i puste. Trzeba się starać aby zawsze na naszych zdjęciach pojawiał się ważny motyw na pierwszym planie. Dzięki właściwemu doborowi innych elementów na poszczególnych planach i za pomocą głębi ostrości możemy nadać fotografii złudzenie trzeciego wymiaru. Zdjęcie staje się przestrzenne i bardziej atrakcyjne dla odbiorcy. Niestety współczesne kompaktowe aparaty cyfrowe narzucają zastosowanie niezwykle dużej głębi ostrości, co powoduje, że z reguły wszystkie plany zdjęcia są ostre i staje się ono “płaskie”. Ciekawym rozwiązaniem wprowadzającym plany na zdjęciu są różnego rodzaju naturalne obramowania np. gałęzie drzew lub układ chmur. Świadome wykorzystanie w czasie fotografowania głębi ostrości może spowodować, że pewne fragmenty zdjęcia są ostre lub „rozmazane” co nada zdjęciu dodatkowej przestrzeni oraz podkreśli „ważność” elementów ostrych i zbagatelizuje znaczenie tych nieostrych. Pamiętajmy także o możliwościach, które daje nam umieszczenie na zdjęciu obiektów dających porównanie ich skali. Wystarczy wprowadzić do kadru np. dom na pustkowi, łódkę na rzece lub postać człowieka na skale aby podkreślić rozmiary pejzażu, który fotografujemy. Zawsze powinien to być jednak element na tyle znany i rozpoznawalny aby widz nie miał kłopotów z jego interpretacją i znalezieniem punktu odniesienia. Zrobienie dobrego zdjęcia wymaga wyobraźni, wielu prób i często kilku porażek. Trzeba także dobrze poznać możliwości użytkowanego aparatu i obiektywów. Warto za każdym razem zrobić kilka ujęć z różnymi planami, punktami ostrości i z różnymi wariantami oświetlenia. Nie należy ufać jednemu ujęciu. Bez wędrówek i prób w trakcie wykonywania wielu zdjęć szansę na ciekawy, niebanalny kadr są bardzo małe.

Tekst i zdjęcia: Marek Waśkiel – popularyzator wiedzy o fotografii. Organizator kursów fotograficznych
http://www.waskiel.pl

————————–

Artykuł pochodzi z miesięcznika FotoGeA.com dostępnego w bezpłatnej prenumeracie:

http://www.fotogea.com/?page_id=692

 

To także może ci się spodobać